O archiwum

Archiwum Diecezjalne w Płocku powołał do istnienia biskup płocki bł. Antoni Julian Nowowiejski zapewne 5 XII 1922 roku – „zapewne”, ponieważ Niemcy, niszcząc w czasie wojny dokumenty kurialne, zniszczyli również dekret erekcyjny i tylko pamięć przechowała datę powołania pierwszego dyrektora, ks. Władysława Mąkowskiego, liturgisty, historyka i badacza dziejów diecezji.

Archiwum stało się dziedzicem archiwów Kapituły Katedralnej Płockiej, Kapituły Kolegiackiej Pułtuskiej, konsystorza płockiego, konsystorza pułtuskiego, kurii biskupów płockich, seminariów płockiego i pułtuskiego, gromadząc ich dotychczasowe zbiory. Dlatego metryka własna tej instytucji, troszczącej się o przechowanie akt, dokumentów i metryk dziesiątek dzieł religijnych i setek tysięcy mieszkańców Mazowsza północnego na przestrzeni dziesięciu wieków jego katolickiej historii sięga początków diecezji, ok. 1075 roku.

Obecnie Archiwum mieści się w gmachu Biblioteki płockiego seminarium duchownego i gromadzi ponad 300 metrów bieżących dokumentów, troszcząc się o ich stan i dostępność. Swoje zasoby udostępnia zarówno naukowcom, jak i badaczom genealogii i rodzinnych historii.

Należąca do Kościoła katolickiego, najstarsza instytucja kultury i nauki na Mazowszu spełnia rolę stróża przeszłości z dumą i nadzieją, że w ten sposób staje się siewcą przyszłości.